Jaki wpływ na człowieka ma żądza władzy?
Jaki wpływ na człowieka ma żądza władzy? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2029–2031
Komplet: wszystkie 78 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
57,60 zł 39,90 zł −31%
Osobno 4 pakiety klas kosztują 57,60 zł — w komplecie oszczędzasz 17,70 zł.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć!
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Żądza władzy zmienia Makbeta z bohatera w tyrana i niszczy go od środka: odbiera mu sumienie, sen, bliskich i w końcu sens życia.
Postaw tezę o przemianie. Przypomnij, że na początku Makbet jest dzielnym wodzem, którego chwali król Duncan.
Powiedz: Szekspir pokazuje, że żądza władzy nie tylko popycha do zbrodni, ale też zjada człowieka, który jej ulegnie.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Przepowiednia i pierwsza zbrodnia.
Czarownice witają Makbeta jako tana Kawdoru i przyszłego króla. Gdy pierwsza część przepowiedni się spełnia, budzi się w nim pragnienie korony. Sam przyznaje, że jedyną ostrogą jego zamiarów jest „ambicja”. Lady Makbet, która też pragnie władzy, przekonuje go, by zabił Duncana we własnym zamku.
Powiedz: Czarownice tylko zapowiadają przyszłość — zabić postanawia Makbet, bo władza staje się dla niego ważniejsza niż sumienie.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Spirala zbrodni. Kontekst: „Rok 1984”.
Zaraz po zabójstwie Makbet słyszy głos: „Makbet sen zabił”. Boi się utraty tronu, więc każe zabić Banka, a potem wymordować żonę i dzieci Makdufa. Lady Makbet popada w obłęd i we śnie próbuje zmyć z rąk „przeklętą plamę”. Kontekst: w „Roku 1984” O’Brien mówi, że Partia pragnie władzy wyłącznie dla niej samej, bo „celem władzy jest władza”.
Powiedz: Orwell pokazuje to samo co Szekspir: władza, która staje się celem, potrzebuje coraz więcej ofiar.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Żądza władzy daje Makbetowi tron, ale odbiera mu wszystko, dla czego warto żyć.
Wniosek przez monolog po śmierci żony: życie jest dla Makbeta „cieniem przelotnym” i „powieścią przez idiotę” opowiadaną, „nic nie znaczącą”. Ginie w walce z Makdufem.
Powiedz: Makbet zdobył władzę, ale na końcu nie ma już nic: ani żony, ani przyjaciół, ani wiary w sens życia.
Konteksty do wyboru
Wybierz jeden. Wszystkie konteksty według rodzaju — z numerami pytań, przy których się przydadzą.
George Orwell, „Rok 1984”
O’Brien wyznaje, że władza jest celem samym w sobie — bez dobra ludzi i bez granic.
Sofokles, „Antygona”
Kreon, uparty w sprawowaniu władzy, traci syna i żonę.
Niccolò Machiavelli, „Książę”
Traktat o zdobywaniu i utrzymaniu władzy, w którym skuteczność bywa ważniejsza niż moralność.
Typowe błędy
- Mówisz, że czarownice kazały Makbetowi zabić — one tylko przepowiadają, decyzję podejmuje on sam.
- Mylisz Banka z Makdufem: Banko ginie z rozkazu Makbeta, a Makduf zabija Makbeta w finale.
- Opowiadasz fabułę, a nie pokazujesz, jak władza zmienia psychikę bohatera: lęk, bezsenność, pustka.
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego Makbet nie boi się Makdufa?
- Bo zjawy zapowiedziały, że nie zabije go nikt „z kobiety zrodzony”. Makduf mówi mu jednak, że został wydarty z łona matki.
- Czy Lady Makbet też płaci za żądzę władzy?
- Tak — popada w obłęd, chodzi we śnie i widzi na rękach krew. Makbet dowiaduje się, że królowa umarła.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Rok 1984 · Antygona · Zbrodnia i kara — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.