Jak wygląda matura ustna z polskiego
Część ustna egzaminu z języka polskiego jest obowiązkowa i nie ma poziomów. Trwa około 30 minut, a do zdobycia jest 30 punktów. Oto, co dzieje się w sali, minuta po minucie.
1. Losowanie zestawu
Wchodzisz do sali, w której siedzi zespół przedmiotowy (potocznie: komisja), i losujesz zestaw. W zestawie są dwa zadania:
- zadanie jawne — jedno z zadań z listy ogłoszonej przez CKE; sprawdza znajomość treści i problematyki lektury obowiązkowej, a polecenie każe uwzględnić wybrany kontekst,
- zadanie niejawne — dotyczy literatury, innych dzieł sztuki albo języka; omawiasz je na podstawie dołączonego tekstu: literackiego, nieliterackiego albo ikonicznego (np. obrazu, plakatu).
2. Piętnaście minut przygotowania
Siadasz przy osobnym stoliku i masz 15 minut na przygotowanie się do obu zadań. Możesz robić notatki. To właśnie tu przydaje się plan w 4 krokach: zapisz tezę, dwa argumenty, kontekst i wniosek do zadania jawnego w kilku słowach, a resztę czasu poświęć tekstowi z zadania niejawnego.
3. Wypowiedzi i rozmowa
Na wypowiedzi do obu zadań i rozmowę z zespołem przeznaczone jest łącznie około 15 minut. Najpierw mówisz sam — zespół ci nie przerywa. W praktyce na zadanie jawne wypada około 5 minut, tyle samo na niejawne. Potem zespół zadaje pytania dotyczące tego, co powiedziałeś. Rozmowa trwa kilka minut i jest częścią oceny.
| Etap | Czas | Co robisz |
|---|---|---|
| Przygotowanie | 15 min | notatki do obu zadań |
| Wypowiedź: zadanie jawne | ok. 5 min | teza, argumenty z lektury, kontekst, wniosek |
| Wypowiedź: zadanie niejawne | ok. 5 min | odpowiedź na podstawie dołączonego tekstu |
| Rozmowa z zespołem | kilka minut | odpowiedzi na pytania do twoich wypowiedzi |
4. Ocena i wynik
Za część ustną możesz dostać maksymalnie 30 punktów. Żeby zdać, potrzebujesz co najmniej 30% punktów, czyli 9. Zespół ocenia, czy odpowiedziałeś na polecenie i trafnie wykorzystałeś lekturę oraz kontekst, jak zbudowałeś wypowiedź, jakim językiem mówisz i jak radzisz sobie w rozmowie. Wynik poznajesz tego samego dnia.
5. Jak się przygotować
- Przejdź wszystkie 76 kart pytań jawnych — każda ma plan wypowiedzi z mapą czasu.
- Sprawdź na mapie lektur, które utwory przydadzą się w wielu pytaniach.
- Rozłóż powtórki w czasie w generatorze planu.
- Ćwicz na głos, ze stoperem. Pisanie wypowiedzi to za mało — na egzaminie liczy się mówienie.
Na podstawie informacji Centralnej Komisji Egzaminacyjnej o części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego (formuła 2023). Dokładny termin twojego egzaminu ustnego podaje szkoła.