Czy posiadanie dóbr materialnych może uszczęśliwić człowieka?
Czy posiadanie dóbr materialnych może uszczęśliwić człowieka? Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2029–2031
Komplet: wszystkie 78 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
57,60 zł 39,90 zł −31%
Osobno 4 pakiety klas kosztują 57,60 zł — w komplecie oszczędzasz 17,70 zł.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć!
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
„Skąpiec” pokazuje, że dobra materialne nie uszczęśliwiają, gdy człowiek je posiada tylko po to, by je mieć — wtedy dają lęk i samotność.
Postaw tezę z rozróżnieniem: pieniądze mogą ułatwiać życie, ale Harpagon nie używa ich do życia, tylko dla nich żyje.
Powiedz: Harpagon ma ogromny majątek, a jest najbardziej niespokojnym i samotnym człowiekiem w swoim domu.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Majątek, który zabiera spokój.
Harpagon zakopał w ogrodzie szkatułkę z dziesięcioma tysiącami talarów i drży, że ktoś je odkryje. Oszczędza na służbie, koniach i jedzeniu. Córkę chce wydać za starego Anzelma, bo ten weźmie ją „bez posagu”. Pożycza na lichwiarski procent — jak się okazuje, własnemu synowi.
Powiedz: Harpagon ma pieniądze, ale nie ma z nich żadnej radości — ma tylko strach, że je straci.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Kradzież szkatułki. Kontekst: Kohelet.
Gdy Strzałka, sługa Kleanta, kradnie szkatułkę, Harpagon rozpacza: nazywa złoto „drogim przyjacielem”, mówi, że bez niego „już umarł”, i podejrzewa wszystkich, nawet siebie. Na końcu dzieci łączą się w pary, a on idzie „uściskać” swoją szkatułkę. Kontekst: Kohelet w Biblii gromadził bogactwa i uznał, że to „marność” i „utrapienie ducha”.
Powiedz: Kohelet wiedział to, czego Harpagon nie rozumie: bogactwo zbierane dla samego bogactwa nie daje szczęścia.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Dobra materialne mogą dawać szczęście tylko wtedy, gdy służą życiu i ludziom, a nie je zastępują.
Wniosek z ważnym rozróżnieniem: pieniądze nie są złe same w sobie — złe jest uczynienie z nich jedynego celu.
Powiedz: Molier śmieje się z Harpagona, ale to ostrzeżenie: kto kocha tylko pieniądze, zostaje z nimi sam.
Konteksty do wyboru
Wybierz jeden. Wszystkie konteksty według rodzaju — z numerami pytań, przy których się przydadzą.
Biblia, Księga Koheleta
Bogactwo i trud gromadzenia to „marność nad marnościami” — nie dają trwałego sensu.
Charles Dickens, „Opowieść wigilijna”
Skąpiec Scrooge odkrywa, że szczęście daje dzielenie się, a nie gromadzenie.
Bolesław Prus, „Lalka”
Wokulski zdobywa fortunę, ale majątek nie daje mu szczęścia ani miłości Izabeli.
Typowe błędy
- Mówisz, że szkatułkę ukradł Walery — ukradł ją Strzałka, sługa Kleanta.
- Mylisz pary: Walery kocha Elizę, a Kleant — Mariannę.
- Odpowiadasz tylko „nie”, bez rozróżnienia: pieniądze ułatwiają życie, problemem jest uczynienie z nich celu.
Gdy komisja dopyta
- Co znaczy „bez posagu!”?
- To argument, którym Harpagon zbywa każdą wątpliwość wobec ślubu Elizy z Anzelmem — liczy się tylko to, że nic nie straci.
- Czy Harpagon zmienia się na końcu?
- Nie — godzi się na śluby dzieci, żeby odzyskać szkatułkę, i jeszcze targuje się o koszty. To bohater komedii charakterów, który zostaje taki sam.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Biblia · Lalka · Chłopi — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.