Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?
Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
„Skąpiec” pokazuje, że pieniądze, które stają się celem, nie dają szczęścia — tylko lęk i samotność.
Postaw tezę: dobra materialne mogą ułatwiać życie, ale Harpagon kocha je bardziej niż ludzi i dlatego jest nieszczęśliwy.
Powiedz: Harpagon ma ogromny majątek, a żyje jak najbiedniejszy i najbardziej samotny człowiek w domu.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Szkatułka zamiast ludzi.
Harpagon zakopał w ogrodzie 10 000 talarów i podejrzewa wszystkich o kradzież. Oszczędza na służbie, koniach i jedzeniu, a córkę chce wydać za starego Anzelma, bo ten weźmie ją „bez posagu”. Gdy Strzałka kradnie szkatułkę, Harpagon rozpacza tak, jakby stracił dziecko.
Powiedz: Monolog po kradzieży pokazuje, że cała miłość Harpagona należy do pieniędzy.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Finał i kontekst Koheleta.
Na końcu wszyscy młodzi łączą się w pary, a Harpagon zostaje sam i idzie „uściskać” swoją szkatułkę. Kontekst: Kohelet, który zgromadził bogactwa i uznał je za marność i pogoń za wiatrem.
Powiedz: Kohelet wiedział to, czego Harpagon nie rozumie: bogactwo, które się gromadzi, nie zapewnia szczęścia.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Dobra materialne dają szczęście tylko wtedy, gdy służą życiu, a nie je zastępują.
Wniosek z ważnym rozróżnieniem: pieniądze same w sobie nie są złe — złe jest uczynienie z nich bożka.
Powiedz: Molier śmieje się z Harpagona, ale ten śmiech jest ostrzeżeniem: kto kocha tylko pieniądze, zostaje z nimi sam.
Konteksty do wyboru
Biblia, Księga Koheleta
Bogactwo, budowle i skarby to „marność” — nie dają trwałego sensu.
Charles Dickens, „Opowieść wigilijna”
Skąpiec Scrooge odkrywa, że szczęście daje dzielenie się, nie gromadzenie.
Konsumpcjonizm
Kupowanie jako sposób na poprawę nastroju — badania pokazują, że po zaspokojeniu podstawowych potrzeb pieniądze niewiele dodają do szczęścia.
Typowe błędy
- Mówisz, że szkatułkę ukradł Walery — ukradł ją Strzałka, sługa Kleanta.
- Mylisz pary: Walery kocha Elizę, a Kleant — Mariannę.
- Zapominasz, że „Skąpiec” to komedia: śmiech jest tu narzędziem krytyki.
Gdy komisja dopyta
- Co znaczy „bez posagu!”?
- To argument, którym Harpagon zbywa każdą wątpliwość wobec ślubu Elizy z Anzelmem — liczy się tylko oszczędność.
- Czy Harpagon się zmienia?
- Nie — na końcu wybiera szkatułkę. Postać komedii charakterów pozostaje taka sama.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Biblia · Lalka · Chłopi — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Skąpiec przyda się też do
Wszystkie pytania: Skąpiec (2)antyk–oświecenie, 18 pytań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 12,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki