Przejdź do treści
Zadanie15
nie ma go na liście 2029–2031 Renesans William Szekspir, Makbet

Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy?

Treść zadania · CKE
Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Okładka: Pytania jawne matura ustna 2027 i 2028 – 76 opracowań PDF

Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028

Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF

Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!

54,60 zł 39,90 zł −27%

Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.

Zobacz komplet — 39,90 zł

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

  1. 0:30

    Krok I: Teza

    W „Makbecie” władza zdobyta zbrodnią niszczy tego, kto ją sprawuje: zamienia go w samotnego tyrana.

    Teza o „wpływie władzy” jako procesie: od ambitnego wodza do mordercy, który przestaje czuć.

    Powiedz: Szekspir pokazuje, że władza nie daje Makbetowi szczęścia, tylko coraz większy strach.

  2. 2:00

    Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

    Od bohatera do tyrana.

    Na początku Makbet jest dzielnym wodzem, którego król nagradza. Po zabójstwie Dunkana zostaje królem, ale boi się Banka i jego potomków, więc wysyła morderców. Ucieczka Fleance’a nie daje mu spokoju, a na uczcie widzi ducha Banka.

    Powiedz: Każda zbrodnia, która ma zabezpieczyć władzę, pociąga za sobą następną.

  3. 1:30

    Krok III: Argument 2 i kontekst

    Samotność i obojętność. Kontekst: „Rok 1984”.

    Makbet każe wymordować rodzinę Makdufa, traci poparcie, a na wieść o śmierci żony mówi tylko, że życie jest jak cień i opowieść idioty. Kontekst: w „Roku 1984” O’Brien przyznaje, że Partia chce władzy dla samej władzy.

    Powiedz: Makbet, jak władcy Oceanii, nie rządzi po coś — rządzi tylko po to, żeby nie stracić władzy.

  4. 0:30

    Krok IV: Wniosek

    Władza zdobyta i utrzymywana przemocą odbiera człowiekowi człowieczeństwo.

    Wniosek z możliwym odniesieniem do współczesności: im mniej kontroli nad władzą, tym łatwiej o tyranię.

    Powiedz: Historia Makbeta przypomina, że władza, która nie służy ludziom, zjada w końcu samego władcę.

Konteksty do wyboru

Literacki

George Orwell, „Rok 1984”

Partia sprawuje władzę dla niej samej; jej narzędziem jest strach i kontrola.

Literacki

Sofokles, „Antygona”

Kreon w imię porządku nie słucha nikogo i traci syna oraz żonę.

Filozoficzny

Lord Acton

„Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie” — zdanie, które opisuje drogę Makbeta.

Typowe błędy

  • Mówisz tylko o drodze do władzy, a pomijasz to, jak władza zmienia Makbeta, gdy już ją ma.
  • Twierdzisz, że Makbet zabija Banka własnoręcznie — wysyła morderców.
  • Brak wniosku ogólnego: pytanie dotyczy „człowieka”, nie tylko Makbeta.

Gdy komisja dopyta

Czy Makbet był szczęśliwy jako król?
Nie: od początku panowania boi się, nie śpi, widzi zjawy i zostaje sam.
Kto przywraca porządek w Szkocji?
Malkolm, syn Dunkana, z pomocą Makdufa, który zabija Makbeta.

Inne lektury z listy, które tu pasują

Rok 1984 · Antygona · Dziady cz. III — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.

Tylko ta lektura albo epoka

Makbet – 3 opracowania

Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 7,90 zł.

Zobacz w sklepie
Do powtórek w drodze

Fiszki: 76 pytań jawnych

Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.

Zobacz fiszki