Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy?
Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
W „Makbecie” władza zdobyta zbrodnią niszczy tego, kto ją sprawuje: zamienia go w samotnego tyrana.
Teza o „wpływie władzy” jako procesie: od ambitnego wodza do mordercy, który przestaje czuć.
Powiedz: Szekspir pokazuje, że władza nie daje Makbetowi szczęścia, tylko coraz większy strach.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Od bohatera do tyrana.
Na początku Makbet jest dzielnym wodzem, którego król nagradza. Po zabójstwie Dunkana zostaje królem, ale boi się Banka i jego potomków, więc wysyła morderców. Ucieczka Fleance’a nie daje mu spokoju, a na uczcie widzi ducha Banka.
Powiedz: Każda zbrodnia, która ma zabezpieczyć władzę, pociąga za sobą następną.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Samotność i obojętność. Kontekst: „Rok 1984”.
Makbet każe wymordować rodzinę Makdufa, traci poparcie, a na wieść o śmierci żony mówi tylko, że życie jest jak cień i opowieść idioty. Kontekst: w „Roku 1984” O’Brien przyznaje, że Partia chce władzy dla samej władzy.
Powiedz: Makbet, jak władcy Oceanii, nie rządzi po coś — rządzi tylko po to, żeby nie stracić władzy.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Władza zdobyta i utrzymywana przemocą odbiera człowiekowi człowieczeństwo.
Wniosek z możliwym odniesieniem do współczesności: im mniej kontroli nad władzą, tym łatwiej o tyranię.
Powiedz: Historia Makbeta przypomina, że władza, która nie służy ludziom, zjada w końcu samego władcę.
Konteksty do wyboru
George Orwell, „Rok 1984”
Partia sprawuje władzę dla niej samej; jej narzędziem jest strach i kontrola.
Sofokles, „Antygona”
Kreon w imię porządku nie słucha nikogo i traci syna oraz żonę.
Lord Acton
„Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie” — zdanie, które opisuje drogę Makbeta.
Typowe błędy
- Mówisz tylko o drodze do władzy, a pomijasz to, jak władza zmienia Makbeta, gdy już ją ma.
- Twierdzisz, że Makbet zabija Banka własnoręcznie — wysyła morderców.
- Brak wniosku ogólnego: pytanie dotyczy „człowieka”, nie tylko Makbeta.
Gdy komisja dopyta
- Czy Makbet był szczęśliwy jako król?
- Nie: od początku panowania boi się, nie śpi, widzi zjawy i zostaje sam.
- Kto przywraca porządek w Szkocji?
- Malkolm, syn Dunkana, z pomocą Makdufa, który zabija Makbeta.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Rok 1984 · Antygona · Dziady cz. III — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Makbet przyda się też do
Wszystkie pytania: Makbet (3)Makbet – 3 opracowania
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 7,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki