Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła?
Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
„Dżuma” jest katalogiem postaw wobec zła: walki, ucieczki, tłumaczenia go i korzystania z niego.
Teza z wyliczeniem i wyjaśnieniem, że dżuma to także alegoria zła totalitaryzmu.
Powiedz: Camus pokazuje, że wobec zła każdy musi zająć stanowisko — nawet ten, kto udaje, że go nie ma.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Walka i ucieczka.
Władze długo nie chcą nazwać choroby dżumą. Rieux i Tarrou organizują walkę z epidemią, a Rambert najpierw szuka sposobu ucieczki, ale ostatecznie dołącza do ochotników. Paneloux najpierw ogłasza dżumę karą Bożą, a potem sam pracuje przy chorych.
Powiedz: Rieux i Tarrou wybierają walkę, Rambert dochodzi do niej przez pokusę ucieczki.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Cottard i kontekst okupacji.
Przemytnik Cottard jako jedyny cieszy się z epidemii, bo w chaosie nikt go nie ściga i może zarabiać. Na końcu strzela z okna do ludzi. Kontekst: Camus pisał „Dżumę” po doświadczeniu okupacji Francji — postawy bohaterów odpowiadają postawom wobec nazizmu: ruch oporu, kolaboracja, obojętność.
Powiedz: Cottard to kolaborant zła — ktoś, kto zyskuje na nieszczęściu innych.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Zło trzeba nazwać i z nim walczyć, bo „bakcyl dżumy nigdy nie umiera”.
Wniosek z ostrzeżeniem z zakończenia powieści.
Powiedz: Camus uczy, że zło wraca, gdy ludzie przestają czuwać.
Konteksty do wyboru
Okupacja Francji i ruch oporu (1940–1944)
Doświadczenie Camusa: walka, kolaboracja i obojętność wobec nazizmu.
Adam Mickiewicz, „Dziady” cz. III
Salon warszawski i bal u Senatora: patrioci, obojętni i kolaboranci.
Hannah Arendt, „banalność zła”
Zło wykonywane przez zwykłych urzędników — jak opieszałe władze Oranu.
Typowe błędy
- Nazywasz Cottarda lekarzem albo urzędnikiem — to drobny przestępca-przemytnik.
- Pomijasz alegoryczny sens dżumy.
- Mówisz, że Rieux jest księdzem albo wierzącym — to Paneloux jest jezuitą.
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego władze zwlekają?
- Boją się paniki i odpowiedzialności — biurokracja woli nie widzieć zła.
- Co znaczy, że bakcyl nigdy nie umiera?
- Że zło może wrócić w każdej chwili — trzeba pamiętać i czuwać.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Dziady cz. III · Rok 1984 · Potop — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Dżuma przyda się też do
- 62 · Co skłania człowieka do poświęceń?
- 63 · Człowiek wobec cierpienia i śmierci.
- 64 · Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych?
Dżuma – 4 opracowania
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 8,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki