Przejdź do treści
Zadanie66
zostaje w 2029 (nr 68) Wojna i okupacja / XX wiek George Orwell, Rok 1984

Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?

Treść zadania · CKE
Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa? Omów zagadnienie na podstawie utworu Rok 1984 George’a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Okładka: Pytania jawne matura ustna 2027 i 2028 – 76 opracowań PDF

Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028

Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF

Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!

54,60 zł 39,90 zł −27%

Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.

Zobacz komplet — 39,90 zł

Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

  1. 0:30

    Krok I: Teza

    „Rok 1984” odpowiada: próba zbudowania doskonałego państwa kończy się koszmarem, bo doskonałość władzy oznacza zniszczenie człowieka.

    Teza z paradoksem: Oceania jest „doskonała” z punktu widzenia Partii, a piekłem dla ludzi.

    Powiedz: Orwell pokazuje, że państwo idealne dla władzy jest więzieniem dla obywateli.

  2. 2:00

    Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

    Oceania — kontrola totalna.

    Teleekrany obserwują każdego, Policja Myśli ściga nawet myśli, a ministerstwa mają odwrócone nazwy: Ministerstwo Prawdy fałszuje przeszłość, Ministerstwo Miłości torturuje. Hasła Partii brzmią: „Wojna to pokój, Wolność to niewola, Ignorancja to siła”.

    Powiedz: Oceania działa „doskonale”, bo nic nie wymyka się kontroli — nawet myśli.

  3. 1:30

    Krok III: Argument 2 i kontekst

    Władza dla władzy. Kontekst: Platon, „Państwo”.

    O’Brien w Ministerstwie Miłości mówi Winstonowi, że Partia nie dąży do szczęścia ludzi, tylko do władzy samej w sobie. Kontekst: Platon w „Państwie” projektował ustrój idealny rządzony przez filozofów, z cenzurą poetów — już wtedy idealizm otwierał drzwi kontroli.

    Powiedz: Od Platona do Orwella widać, że marzenie o doskonałym państwie łatwo zamienia się w kontrolę nad człowiekiem.

  4. 0:30

    Krok IV: Wniosek

    Doskonałe państwo nie jest możliwe, bo ludzie nie są doskonali — a próba ich „udoskonalenia” prowadzi do tyranii.

    Wniosek z przestrogą: lepsze jest państwo niedoskonałe, ale wolne.

    Powiedz: „Rok 1984” uczy, że kto obiecuje raj na ziemi, często buduje obóz.

Konteksty do wyboru

Filozoficzny

Platon, „Państwo”

Idealny ustrój rządzony przez filozofów, z ograniczeniem wolności sztuki.

Literacki

Stefan Żeromski, „Przedwiośnie”

Szklane domy — utopia, która nie wytrzymuje zderzenia z rzeczywistością.

Historyczny

ZSRR za Stalina

Państwo, które obiecywało sprawiedliwość, a zbudowało system terroru — wzór dla Orwella.

Typowe błędy

  • Mówisz, że hasła „Wojna to pokój” to hasła ruchu oporu — to hasła Partii.
  • Mylisz ministerstwa — ich nazwy są celowo odwrócone.
  • Odpowiadasz tylko „nie”, bez wyjaśnienia, dlaczego doskonałość jest niebezpieczna.

Gdy komisja dopyta

Czy Goldstein istnieje?
Nie wiadomo — może być wymysłem Partii, a jego książkę współtworzył O’Brien.
Czym jest antyutopia?
Obrazem społeczeństwa przyszłości, które zamiast raju okazuje się koszmarem.

Inne lektury z listy, które tu pasują

Przedwiośnie · Antygona · Makbet — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.

Tylko ta lektura albo epoka

Rok 1984 – 4 opracowania

Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 8,90 zł.

Zobacz w sklepie
Do powtórek w drodze

Fiszki: 76 pytań jawnych

Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.

Zobacz fiszki