Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych?
Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
„Dżuma” pokazuje, że przyjaźń w sytuacji skrajnej nie tylko jest możliwa — bywa jedynym ratunkiem przed rozpaczą.
Teza z odpowiedzią „tak” i uzasadnieniem: przyjaźń rodzi się ze wspólnej pracy przeciw złu.
Powiedz: W zamkniętym Oranie przyjaźń rodzi się z tego, że ludzie razem walczą z zarazą.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Rieux i Tarrou.
Lekarz i przybysz pracują razem w oddziałach sanitarnych. Pewnej nocy rozmawiają szczerze o życiu, a potem razem kąpią się w morzu — to jedyna chwila odpoczynku i bliskości w całej epidemii. Gdy Tarrou zachoruje, Rieux zabiera go do swojego domu i czuwa przy nim do końca.
Powiedz: Kąpiel w morzu to obraz przyjaźni: chwila wolności, którą dwóch ludzi daje sobie nawzajem.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Grand, Rambert i kontekst „Kamieni na szaniec”.
Wokół Rieux i Tarrou tworzy się grupa: Grand, Rambert, a nawet Paneloux. Gdy Grand choruje, przyjaciele są przy nim i on wraca do zdrowia. Kontekst: w „Kamieniach na szaniec” Zośka ryzykuje życie, by odbić z rąk gestapo Rudego.
Powiedz: Jak u Kamińskiego, w „Dżumie” przyjaźń sprawdza się wtedy, gdy trzeba ryzykować dla drugiego.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
W sytuacjach skrajnych przyjaźń jest możliwa, bo rodzi się ze wspólnego celu i wzajemnej odpowiedzialności.
Wniosek z myślą o dziś: kryzysy pokazują, kto jest prawdziwym przyjacielem.
Powiedz: Camus uczy, że przyjaźń jest jednym z niewielu zwycięstw, jakie można odnieść nad zarazą.
Konteksty do wyboru
Aleksander Kamiński, „Kamienie na szaniec”
Przyjaźń Zośki, Rudego i Alka wystawiona na próbę okupacji.
Homer, „Iliada”
Achilles po śmierci Patroklosa wraca do walki — przyjaźń silniejsza niż gniew.
Gustaw Herling-Grudziński, „Inny świat”
W łagrze przyjaźń jest rzadka, bo głód zmusza do zdrady — kontrast z Oranem.
Typowe błędy
- Mówisz, że kąpiel w morzu to ucieczka z miasta — to wspólna chwila odpoczynku.
- Twierdzisz, że Tarrou umiera na początku epidemii — umiera pod jej koniec.
- Omawiasz tylko jedną przyjaźń bez odpowiedzi na pytanie ogólne.
Gdy komisja dopyta
- Co łączy Rieux i Tarrou?
- Wspólna walka z dżumą i podobne przekonanie, że trzeba stać po stronie ofiar.
- Czy przyjaźń ratuje Tarrou?
- Nie przed śmiercią, ale przed samotnością — umiera otoczony troską.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Iliada · Inny świat — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Dżuma przyda się też do
- 62 · Co skłania człowieka do poświęceń?
- 63 · Człowiek wobec cierpienia i śmierci.
- 65 · Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła?
Dżuma – 4 opracowania
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 8,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki