Przejdź do treści
Zadanie52
zostaje w 2029 (nr 53) Dwudziestolecie Stefan Żeromski, Przedwiośnie

Rola autorytetu w życiu człowieka

Treść zadania · CKE
Rola autorytetu w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Okładka: Pytania jawne matura ustna 2027 i 2028 – 76 opracowań PDF

Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028

Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF

Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!

54,60 zł 39,90 zł −27%

Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.

Zobacz komplet — 39,90 zł

Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

  1. 0:30

    Krok I: Teza

    W „Przedwiośniu” Cezary szuka autorytetu, który pomoże mu zrozumieć świat — i odkrywa, że każdy autorytet ma granice.

    Teza o potrzebie i ograniczeniu autorytetów. Zapowiedz ojca, Gajowca i Lulka.

    Powiedz: Żeromski pokazuje, że młody człowiek potrzebuje mistrzów, ale w końcu musi wybrać sam.

  2. 2:00

    Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

    Ojciec — autorytet miłości i mitu.

    Seweryn Baryka odnajduje syna w Baku i zabiera go do Polski. Opowiada o szklanych domach, żeby rozpalić w nim nadzieję. Umiera w drodze, ale jego legenda prowadzi Cezarego jeszcze długo.

    Powiedz: Ojciec staje się dla Cezarego autorytetem, choć jego wizja okazuje się mitem.

  3. 1:30

    Krok III: Argument 2 i kontekst

    Gajowiec i Lulek. Kontekst: Janusz Korczak.

    Gajowiec przekonuje do cierpliwych reform i pokazuje, ile już zrobiono; Lulek kusi rewolucją. Cezary słucha obu, ale żaden go w pełni nie przekonuje. Kontekst: Janusz Korczak — autorytet, który nie narzucał dzieciom poglądów, tylko traktował je poważnie.

    Powiedz: Korczak pokazuje autorytet, który wspiera wybór, a nie go odbiera.

  4. 0:30

    Krok IV: Wniosek

    Autorytet jest potrzebny, ale nie zastąpi własnego myślenia.

    Wniosek z myślą o współczesności: dziś „autorytetem” bywa influencer — warto pytać, czego nas uczy.

    Powiedz: „Przedwiośnie” uczy, że mądry autorytet pomaga dojrzeć, a fałszywy — myśli za nas.

Konteksty do wyboru

Biograficzny

Janusz Korczak

Lekarz i wychowawca, który do końca został z dziećmi z getta — autorytet postawy.

Literacki

George Orwell, „Rok 1984”

Wielki Brat jako fałszywy autorytet, który wymaga ślepego posłuszeństwa.

Literacki

Adam Mickiewicz, „Dziady” cz. III

Ksiądz Piotr — pokorny autorytet, który ratuje Konrada.

Typowe błędy

  • Mówisz, że Gajowiec to krewny Cezarego — był dawną miłością jego matki.
  • Przedstawiasz ojca jako kłamcę bez zrozumienia, dlaczego opowiadał o szklanych domach.
  • Brakuje odpowiedzi na pytanie o „rolę” autorytetu — nazwij ją.

Gdy komisja dopyta

Dlaczego Cezary nie przyjmuje w pełni racji Gajowca?
Bo widzi biedę, której reformy jeszcze nie zmieniły, i niecierpliwi się.
Czy Lulek jest autorytetem?
Raczej agitatorem — przekonuje hasłami, a nie przykładem.

Inne lektury z listy, które tu pasują

Dziady cz. III · Rok 1984 · Tango — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.

Tylko ta lektura albo epoka

Przedwiośnie – 6 opracowań

Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 11,90 zł.

Zobacz w sklepie
Do powtórek w drodze

Fiszki: 76 pytań jawnych

Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.

Zobacz fiszki