Wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń człowieka
Wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Wojna i rewolucja kształtują Cezarego bardziej niż szkoła i dom: uczą go okrucieństwa świata i niszczą młodzieńcze złudzenia.
Teza o doświadczeniu: Cezary wchodzi w rewolucję z zapałem, a wychodzi z traumą i nieufnością.
Powiedz: W „Przedwiośniu” historia wychowuje Cezarego brutalnie: przez krew, śmierć i rozczarowanie.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Rewolucja w Baku.
Nastoletni Cezary zachwyca się rewolucją, buntuje się w szkole i lekceważy matkę. Potem przychodzą głód, śmierć matki i krwawe walki Ormian z Tatarami; Cezary pod przymusem grzebie zabitych. Tam odnajduje go ojciec.
Powiedz: Rewolucja, która miała być wielką przygodą, staje się dla Cezarego lekcją śmierci.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Wojna 1920 r. Kontekst: Remarque.
W Polsce Cezary idzie do wojska, jak jego koledzy z uniwersytetu, bez entuzjazmu. Na wojnie poznaje Hipolita Wielosławskiego i zaczyna rozumieć nowy kraj. Kontekst: „Na Zachodzie bez zmian” Remarque’a pokazuje pokolenie, któremu wojna odebrała młodość.
Powiedz: Jak bohaterowie Remarque’a, Cezary wraca z wojny dojrzalszy, ale też pozbawiony złudzeń.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Wojna i rewolucja to źródła doświadczeń, które uczą, ale też ranią na całe życie.
Wniosek: Żeromski pokazuje, że rewolucji nie wolno romantyzować, bo jej ofiarami są zwykli ludzie.
Powiedz: „Przedwiośnie” ostrzega: kto widział rewolucję z bliska, wie, że jej ceną jest ludzkie życie.
Konteksty do wyboru
Erich Maria Remarque, „Na Zachodzie bez zmian”
Stracone pokolenie I wojny światowej: młodzi ludzie, którym wojna odebrała przyszłość.
Tadeusz Borowski, „Proszę państwa do gazu”
Doświadczenie obozu zmienia system wartości człowieka.
Rewolucja w Rosji (1917) i wojna polsko-bolszewicka (1920)
Wydarzenia, przez które przechodzi Cezary i całe jego pokolenie.
Typowe błędy
- Mówisz, że Cezary z zapałem idzie na wojnę 1920 r. — idzie bez entuzjazmu, jak inni.
- Twierdzisz, że Cezary urodził się w Polsce — urodził się w Baku.
- Opisujesz tylko rewolucję albo tylko wojnę, a pytanie wymienia obie.
Gdy komisja dopyta
- Co Cezary traci w Baku?
- Matkę, która umiera wyniszczona trudami rewolucyjnego czasu, gdy on sam zachłystuje się rewolucją — to jego najboleśniejsza lekcja.
- Czy doświadczenie wojny zmienia poglądy Cezarego?
- Tak — staje się nieufny wobec haseł i szuka własnej drogi między reformą a rewolucją.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Proszę państwa do gazu · Inny świat · Iliada — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Przedwiośnie przyda się też do
- 48 · Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu?
- 50 · Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości.
- 51 · Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości.
- 52 · Rola autorytetu w życiu człowieka.
Przedwiośnie – 6 opracowań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 11,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki