Losy młodzieży polskiej pod zaborami

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   „Dziady” cz. III pokazują pokolenie, któremu zabór odbiera młodość: więzienie, śledztwa, zsyłki i śmierć.

   Teza o losie zbiorowym. Wspomnij, że Mickiewicz pisze z własnego doświadczenia — sam był więziony w procesie filomatów.

   Powiedz: Mickiewicz pokazuje, że za udział w tajnych związkach studenckich młodzi płacili wolnością i zdrowiem.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Scena więzienna i opowieść Sobolewskiego.

   W wigilijną noc więźniowie w celi w klasztorze bazylianów rozmawiają o śledztwie. Sobolewski opowiada o kibitkach wywożących kolegów na Sybir: wychudły Janczewski pociesza tłum uśmiechem i potrząsa łańcuchem, a Wasilewskiego, pobitego w śledztwie, żołnierz wynosi na rękach jak zdjętego z krzyża.

   Powiedz: Opowieść Sobolewskiego pokazuje, że młodzież jest okaleczana, ale nie złamana.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Rollison i Cichowski — kontekst „Kamieni na szaniec”.

   Rollison jest torturowany w śledztwie, a jego niewidoma matka błaga Senatora o litość. W salonie warszawskim Adolf opowiada o Cichowskim, który wyszedł z więzienia jako zniszczony człowiek. Kontekst: „Kamienie na szaniec” — Rudy, skatowany w śledztwie przez gestapo, umiera mimo odbicia w akcji pod Arsenałem.

   Powiedz: Losy Rudego pokazują, że sto lat później młodzi znów płacą za wolność tę samą cenę.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Ofiara młodego pokolenia nie jest daremna — staje się świadectwem.

   Wniosek: utwór utrwala pamięć ofiar, a cierpienie młodych buduje tożsamość narodu.

   Powiedz: „Dziady” zamieniają prześladowanych studentów w symbol całego pokolenia, które nie dało się złamać.

Konteksty do wyboru