Na czym polega ludowa sprawiedliwość?

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   Ludowa sprawiedliwość w balladach jest prosta i bezwzględna: każda zbrodnia i każda zdrada zostaje ukarana.

   Teza o zasadach: wina musi spotkać się z karą, a karę wymierza natura albo siły nadprzyrodzone, nie sąd.

   Powiedz: W balladach Mickiewicza nie ma bezkarnych — świat sam upomina się o krzywdę.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   „Lilije” — zbrodnia, której nie da się ukryć.

   Żona zabija męża i sieje lilie na jego grobie. Pustelnik mówi, że zbrodnię wyda tylko sam zmarły. Bracia męża plotą wianki z kwiatów z grobu; w dniu ślubu w kościele zjawia się zmarły, a świątynia zapada się pod ziemię.

   Powiedz: W „Lilijach” natura i duch zabitego sprawiają, że wina wychodzi na jaw.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   „Świtezianka”, „Rybka” i kontekst „Balladyny”.

   Strzelec łamie przysięgę wierności i zostaje wciągnięty w toń jeziora. W „Rybce” panicz porzuca ubogą Krysię, a on i nowa żona zamieniają się w kamień. Kontekst: w „Balladynie” Słowackiego zbrodniczą królową zabija piorun.

   Powiedz: Jak w „Balladynie”, kara przychodzi z nieba, gdy ludzki sąd zawodzi.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Ludowa sprawiedliwość jest surowa, ale wyraża głęboką wiarę, że dobro i zło nie są obojętne dla świata.

   Wniosek z refleksją: ta moralność nie zna przebaczenia, ale broni słabszych — porzuconych dziewcząt, ofiar zbrodni.

   Powiedz: Ballady pokazują świat, w którym krzywda nie zostaje zapomniana.

Konteksty do wyboru