Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia?
Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia? Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Sny i widzenia w „Dziadach” odsłaniają prawdę o człowieku, której nie widać na jawie: jego pokorę, pychę albo lęk.
Teza z porównaniem: każde widzenie mówi coś o tym, kto je ma. Zapowiedz Ewę, księdza Piotra i Senatora.
Powiedz: U Mickiewicza sen jest lustrem duszy — pokazuje, kim człowiek naprawdę jest.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Ewa i ksiądz Piotr — dusze czyste.
Ewa modli się za ojczyznę i za uwięzionego poetę, a w nagrodę zasypia spokojnym, jasnym snem. Ksiądz Piotr w pokornej modlitwie widzi dzieje Polski jako drogę krzyżową i zapowiedź zmartwychwstania.
Powiedz: Widzenia Ewy i księdza Piotra pokazują, że łaska przychodzi do pokornych.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Sen Senatora — kontekst: sen Lady Makbet.
Nowosilcow śni, że traci łaskę cara, a dworzanie się od niego odwracają; diabły dręczą jego duszę. Po przebudzeniu nic się nie zmienia — dalej służy carowi. Kontekst: Lady Makbet lunatykuje i we śnie zdradza zbrodnię, której na jawie nie przyznałaby nikomu.
Powiedz: Jak u Szekspira, sen ujawnia to, co zbrodniarz ukrywa przed światem i przed sobą.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Sny mówią prawdę o człowieku — nawet jeśli on sam nie chce jej usłyszeć.
Wniosek: w romantyzmie sen i widzenie są drogą poznania, równie ważną jak rozum.
Powiedz: „Dziady” pokazują, że w snach widać najgłębsze pragnienia i lęki: Ewa pragnie dobra, a Senator boi się tylko utraty łaski.
Konteksty do wyboru
William Szekspir, „Makbet”
Lady Makbet we śnie myje ręce z niewidzialnej krwi — sumienie przemawia przez sen.
Zygmunt Freud, „Objaśnianie marzeń sennych”
Sen jako droga do nieświadomości: wyraża ukryte pragnienia i lęki.
Biblia, sny Józefa
Józef tłumaczy sny faraona i przewiduje lata urodzaju i głodu — sen jako przekaz prawdy.
Typowe błędy
- Mówisz, że Senator po śnie się zmienia — budzi się i dalej służy carowi.
- Mylisz widzenie Ewy z widzeniem księdza Piotra.
- Omawiasz tylko jedno widzenie — pytanie prosi o „prawdy o człowieku”, potrzebne jest porównanie.
Gdy komisja dopyta
- Czym różni się sen od widzenia?
- Sen przychodzi w nocy i dotyczy śniącego, widzenie jest łaską i ma znaczenie dla wspólnoty, jak widzenie księdza Piotra.
- Co sen Senatora mówi o władzy?
- Że Nowosilcow żyje w lęku przed niełaską — jego władza zależy od kaprysu cara.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Makbet · Biblia — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Dziady cz. III przyda się też do
- 21 · Losy młodzieży polskiej pod zaborami.
- 22 · Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia.
- 23 · Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy.
- 24 · Różne postawy człowieka wobec Boga.
Dziady cz. III – 9 opracowań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 14,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki