Co sprawia, że człowiek staje się dla drugiego człowieka opoką?
Co sprawia, że człowiek staje się dla drugiego człowieka opoką? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2029–2031
Komplet: wszystkie 78 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
57,60 zł 39,90 zł −31%
Osobno 4 pakiety klas kosztują 57,60 zł — w komplecie oszczędzasz 17,70 zł.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć!
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Opoką staje się ten, kto kocha bez warunków, jest wierny w najgorszym czasie i mówi prawdę, nawet trudną — tak jak Sonia i Razumichin wobec Raskolnikowa.
Wyjaśnij słowo „opoka”: skała, na której można się oprzeć. Postaw tezę z trzema cechami: bezwarunkowa miłość, wierność, prawda.
Powiedz: W „Zbrodni i karze” oparciem nie są najmądrzejsi ani najbogatsi, tylko ci, którzy nie odchodzą.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Sonia: miłość i prawda.
Sonia, córka Marmieładowa, sama upokorzona przez biedę, czyta Raskolnikowowi o wskrzeszeniu Łazarza. Gdy wyznaje jej zbrodnię, nie odwraca się od niego, ale też nie usprawiedliwia — każe mu przyznać się do winy i przyjąć karę. Jedzie za nim na Syberię i odwiedza go na katordze, aż w epilogu Raskolnikow płacze u jej stóp.
Powiedz: Sonia jest opoką, bo nie odrzuca Raskolnikowa, ale też nie pozwala mu uciec przed prawdą.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Razumichin i Dunia. Kontekst: Ewangelia.
Razumichin, przyjaciel ze studiów, opiekuje się chorym Raskolnikowem, sprowadza lekarza i bierze w opiekę jego matkę i siostrę. Dunia zrywa zaręczyny z wyrachowanym Łużynem i nie ulega Swidrygajłowowi. Kontrastem są Łużyn, który traktuje ludzi jak towar, i Swidrygajłow, który myśli tylko o sobie. Kontekst: w Ewangelii Jezus mówi do Szymona: „Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej opoce zbuduję Kościół mój” — opoka to ktoś, na kim można budować.
Powiedz: Ewangelia i Dostojewski pokazują, że opoką nie jest człowiek bez słabości, tylko ktoś wierny mimo słabości.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Człowiek staje się opoką dla innych, gdy kocha bez warunków, zostaje w najtrudniejszym czasie i nie boi się prawdy.
Wniosek z aktualizacją: każdy z nas może być dla kogoś takim oparciem — w rodzinie, w przyjaźni, w szkole.
Powiedz: „Zbrodnia i kara” uczy, że jeden wierny człowiek może pomóc drugiemu podnieść się z najgłębszego upadku.
Konteksty do wyboru
Wybierz jeden. Wszystkie konteksty według rodzaju — z numerami pytań, przy których się przydadzą.
Ewangelia według św. Mateusza (Mt 16, 18)
„Na tej opoce zbuduję Kościół mój” — opoka jako fundament, na którym można się oprzeć.
Albert Camus, „Dżuma”
Przyjaźń Rieux i Tarrou daje obu siłę w walce z zarazą.
Bolesław Prus, „Lalka”
Stary subiekt Rzecki pozostaje wierny Wokulskiemu, choć nie rozumie jego wyborów.
Typowe błędy
- Mylisz Sonię (córka Marmieładowa) z Dunią (siostra Raskolnikowa).
- Mówisz, że Sonia namawia Raskolnikowa do ucieczki — przeciwnie, każe mu przyznać się do winy.
- Opisujesz tylko Sonię i nie odpowiadasz ogólnie, co sprawia, że ktoś staje się opoką.
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego Sonia nie odwraca się od Raskolnikowa?
- Bo widzi w nim cierpiącego człowieka, a nie tylko zbrodniarza, i wierzy, że może się odrodzić.
- Jak kończy się historia Razumichina?
- Żeni się z Dunią — opiekuje się rodziną przyjaciela, gdy ten jest na katordze.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Biblia · Lalka · Dżuma — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.