Walka człowieka ze swoimi słabościami
Walka człowieka ze swoimi słabościami. Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
„Zbrodnia i kara” to historia człowieka, którego największym wrogiem jest jego własna pycha.
Teza: Raskolnikow walczy z biedą, chorobą i strachem, ale najtrudniejsza walka toczy się z przekonaniem, że jest kimś „niezwykłym”.
Powiedz: Dostojewski pokazuje, że człowiek może pokonać swoje słabości dopiero wtedy, gdy przestanie je w sobie usprawiedliwiać.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Słabości przed zbrodnią i po niej.
Raskolnikow żyje w nędzy, w pokoiku jak trumna, i przekonuje sam siebie teorią o ludziach „zwykłych” i „niezwykłych”. Po zabójstwie lichwiarki i jej siostry Lizawiety wpada w gorączkę, lęk i podejrzliwość, odpycha matkę i siostrę.
Powiedz: Teoria miała uczynić Raskolnikowa silnym, a ujawniła jego słabość: nie umie żyć ze swoją zbrodnią.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Sonia i Swidrygajłow — dwie drogi. Kontekst: „Makbet”.
Sonia, sama upokorzona przez biedę, czyta mu o wskrzeszeniu Łazarza i namawia, by przyznał się do winy. Swidrygajłow, który nie walczy ze swoimi namiętnościami, kończy samobójstwem. Kontekst: Makbet nie umie przerwać łańcucha zbrodni i ginie.
Powiedz: Swidrygajłow i Makbet pokazują, co się dzieje, gdy człowiek przestaje walczyć ze złem w sobie.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Walkę ze słabościami wygrywa się dzięki pokorze i drugiemu człowiekowi.
Wniosek: przełom Raskolnikowa przychodzi dopiero na katordze, gdy płacze u stóp Soni.
Powiedz: Dostojewski uczy, że sam człowiek rzadko wygrywa ze swoimi słabościami — potrzebuje kogoś, kto w niego uwierzy.
Konteksty do wyboru
William Szekspir, „Makbet”
Bohater, który nie potrafi zatrzymać się po pierwszej zbrodni, staje się tyranem.
Henryk Sienkiewicz, „Potop”
Kmicic pokonuje porywczość i pychę, odkupując winy czynami.
Friedrich Nietzsche, idea nadczłowieka
Myśl o jednostce ponad moralnością, z którą Dostojewski polemizuje.
Typowe błędy
- Mówisz o jednej ofierze — Raskolnikow zabija Alonę Iwanownę i jej siostrę Lizawietę.
- Twierdzisz, że przemiana następuje w chwili przyznania się. W epilogu długo jest jeszcze dumny.
- Mylisz Sonię (córka Marmieładowa) z Dunią (siostra Raskolnikowa).
Gdy komisja dopyta
- Jaka słabość jest u Raskolnikowa najgroźniejsza?
- Pycha — przekonanie, że wolno mu więcej niż innym.
- Czy Raskolnikow ma też dobre strony?
- Tak: oddaje ostatnie pieniądze na pogrzeb Marmieładowa, pomaga ludziom — to daje nadzieję na jego odrodzenie.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Makbet · Potop — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Zbrodnia i kara przyda się też do
- 38 · Motyw winy i kary.
- 39 · Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych?
- 40 · Co może determinować ludzkie postępowanie?
- 41 · Motyw przemiany bohatera.
Zbrodnia i kara – 5 opracowań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 9,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki