Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych?
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
W „Zbrodni i karze” najwięcej poświęcają ci, którzy sami mają najmniej — a ich ofiara ratuje innych.
Teza o paradoksie poświęcenia. Zapowiedz Sonię, Dunię i matkę Raskolnikowa.
Powiedz: Dostojewski pokazuje, że poświęcenie z miłości może uratować nawet zbrodniarza.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Sonia — ofiara dla rodziny i dla Raskolnikowa.
Sonia, córka pijaka Marmieładowa, zarabia jako prostytutka, by utrzymać macochę i rodzeństwo. Gdy Raskolnikow wyznaje jej zbrodnię, nie odwraca się od niego, tylko każe mu się przyznać, a potem jedzie za nim na Syberię.
Powiedz: Sonia poświęca wszystko i właśnie dlatego staje się dla Raskolnikowa drogą do odrodzenia.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Dunia i matka. Kontekst: ojciec Kolbe.
Dunia zgadza się poślubić wyrachowanego Łużyna, by pomóc bratu, a matka gotowa jest oddać ostatnie pieniądze. Raskolnikow nie chce przyjąć tej ofiary. Kontekst: ojciec Maksymilian Kolbe oddał życie za współwięźnia w Auschwitz.
Powiedz: Kolbe pokazuje granicę poświęcenia — oddanie życia za obcego człowieka.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Człowiek jest gotów poświęcić bardzo wiele, gdy kocha — ale ofiara ma sens, jeśli nie niszczy go całkowicie.
Wniosek z namysłem: Raskolnikow odrzuca ofiarę Duni, bo widzi w niej upokorzenie.
Powiedz: Dostojewski stawia pytanie, gdzie kończy się poświęcenie, a zaczyna samozniszczenie.
Konteksty do wyboru
Ojciec Maksymilian Kolbe
W 1941 r. w Auschwitz poszedł na śmierć głodową w miejsce ojca rodziny.
Albert Camus, „Dżuma”
Tarrou organizuje ochotnicze oddziały sanitarne i płaci za to życiem.
Jan Parandowski, „Mitologia”
Alkestis oddaje życie za męża — antyczny wzór poświęcenia z miłości.
Typowe błędy
- Mylisz Sonię z Dunią: Sonia to córka Marmieładowa, Dunia — siostra Raskolnikowa.
- Mówisz, że Dunia wyszła za Łużyna — zerwała zaręczyny.
- Brak odpowiedzi na „ile” — dodaj ocenę granic poświęcenia.
Gdy komisja dopyta
- Czy Sonia jest winna?
- Łamie normy społeczne, ale z miłości do rodziny — Dostojewski pokazuje ją jako najczystszą postać powieści.
- Dlaczego Raskolnikow nie chce ofiary Duni?
- Bo nie chce, by siostra sprzedała się dla niego — to rani jego dumę i poczucie godności.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Dżuma · Mitologia — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Zbrodnia i kara przyda się też do
- 37 · Walka człowieka ze swoimi słabościami.
- 38 · Motyw winy i kary.
- 40 · Co może determinować ludzkie postępowanie?
- 41 · Motyw przemiany bohatera.
Zbrodnia i kara – 5 opracowań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 9,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki