Praca jako pasja człowieka
Praca jako pasja człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Praca staje się pasją, gdy człowiek widzi w niej sens większy niż zarobek.
Zacznij od jednego zdania, które odpowiada na pytanie. Zapowiedz bohaterów „Lalki”, którzy pracują z ciekawości świata albo z przywiązania do swojego zajęcia.
Powiedz: W „Lalce” prawdziwą pasję do pracy mają ludzie nauki i wierni swojemu zajęciu, a nie salon arystokracji.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Wokulski i Geist — praca jako droga do wiedzy.
Młody Wokulski jest subiektem u Hopfera, uczy się po nocach, kupuje książki i chce wstąpić do Szkoły Przygotowawczej, choć wszyscy z niego kpią. W Paryżu poznaje Geista, który całe życie poświęca doświadczeniom nad metalem lżejszym od powietrza.
Powiedz: Dla Geista praca w laboratorium jest całym życiem — dlatego Wokulski widzi w nim prawdziwego człowieka nauki.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Rzecki i Ochocki — dwie twarze pasji.
Rzecki przez dziesięciolecia z oddaniem prowadzi sklep i opisuje to w „Pamiętniku starego subiekta”. Ochocki, zamiast zarabiać na swoich lampach elektrycznych, myśli o machinach latających. Dołóż jeden kontekst z listy niżej.
Powiedz: Rzecki pokazuje pasję jako wierność, Ochocki — jako marzenie, które wybiega przed epokę.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Pasja nadaje życiu kierunek, jeśli nie zamyka na ludzi.
Wróć do tezy i dodaj coś nowego: Prus docenia pracę z pasji, ale pokazuje też jej koszt — samotność i oderwanie od świata.
Powiedz: Praca z pasją daje sens, ale bohaterowie Prusa często płacą za nią samotnością.
Konteksty do wyboru
Stefan Żeromski, „Ludzie bezdomni”
Doktor Judym stawia pracę dla ubogich ponad szczęście osobiste — pasja zawodowa zamienia się w misję.
Maria Skłodowska-Curie
Lata żmudnych badań i dwie Nagrody Nobla — pasja nauki jak u Geista, ale z jawnym dzieleniem się wynikami.
Cyprian Norwid, „Promethidion”
Praca jako wartość duchowa: piękno ma zachwycać „do pracy”, a praca ma dawać człowiekowi odrodzenie.
Typowe błędy
- Streszczasz dzieje Wokulskiego zamiast odpowiadać na pytanie o pracę.
- Mylisz Geista (paryski uczony) z Ochockim (młody wynalazca z Warszawy).
- Podajesz kontekst „dla zasady” — bez zdania, które łączy go z tezą.
Gdy komisja dopyta
- Kogo w „Lalce” praca nie obchodzi?
- Arystokracji: Tomasz Łęcki traci majątek, a Izabela patrzy na kupca z wyższością.
- Czy pasja może być groźna?
- Geist chce oddać swój wynalazek tylko „prawdziwym ludziom” — pasja bez kontroli zamienia się w pychę.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Chłopi · Dżuma — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Lalka przyda się też do
- 30 · Miłość – siła destrukcyjna czy motywująca do działania?
- 32 · Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie?
- 33 · Konfrontacja marzeń z rzeczywistością.
- 34 · Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi?
Lalka – 6 opracowań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 11,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki