Czym dla człowieka może być wolność?

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   W „Dziadach” wolność ma kilka twarzy: niepodległość narodu, wolność ducha w więzieniu i wolność, której żąda Konrad.

   Teza z wyliczeniem trzech znaczeń. Zapowiedz, że Mickiewicz najwyżej stawia wolność wewnętrzną.

   Powiedz: Dla bohaterów „Dziadów” wolność jest celem walki, ale też stanem ducha, którego nie odbierze żadne więzienie.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Wolność w celi.

   Więźniowie siedzą w celi, a jednak rozmawiają, śpiewają i spierają się — są wolniejsi niż ich strażnicy. Janczewski w kibitce uśmiecha się do ludzi i potrząsa łańcuchem, jakby mówił, że go nie boli. Konrad w pieśni zemsty woła o odwecie na wrogu.

   Powiedz: Janczewski pokazuje, że można mieć łańcuch na nodze i wolnego ducha.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Wolność, która staje się władzą — kontekst „Roku 1984”.

   Konrad chce wolności dla narodu, ale żąda „rządu dusz”, czyli władzy nad ludźmi — taka wolność przeczy sama sobie. Kontekst: w „Roku 1984” Winston odkrywa, że wolność to możliwość powiedzenia, że dwa plus dwa to cztery.

   Powiedz: Orwell przypomina, że wolność zaczyna się w myśleniu — tak jak u więźniów Mickiewicza.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Wolność to najważniejsza wartość, ale nie może zamienić się w panowanie nad innymi.

   Wniosek: Mickiewicz odróżnia wolność od władzy i wskazuje na siłę ducha.

   Powiedz: „Dziady” uczą, że wolności nie odbierze łańcuch, ale może ją odebrać pycha.

Konteksty do wyboru