Motyw powrotu do rodzinnego domu
Motyw powrotu do rodzinnego domu. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2029–2031
Komplet: wszystkie 78 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
57,60 zł 39,90 zł −31%
Osobno 4 pakiety klas kosztują 57,60 zł — w komplecie oszczędzasz 17,70 zł.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć!
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
W mitach powrót do domu jest celem najdłuższej wędrówki, ale też próbą: dom trzeba odzyskać, a nie zawsze czeka w nim szczęście.
Postaw tezę i zapowiedz dwa powroty spod Troi: szczęśliwy, choć trudny powrót Odyseusza i tragiczny powrót Agamemnona.
Powiedz: Grecy mieli nawet osobne słowo na powrót do domu — „nostos” — bo uważali go za jedną z najważniejszych spraw w życiu.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Odyseusz: tęsknota silniejsza niż nieśmiertelność.
Po zdobyciu Troi Odyseusz przez dziesięć lat tuła się po morzach. Nimfa Kalipso zatrzymuje go na swojej wyspie i obiecuje mu nieśmiertelność, ale on tęskni za Itaką, za żoną Penelopą i synem Telemachem. Woli być śmiertelnym człowiekiem u siebie niż nieśmiertelnym na obcej ziemi.
Powiedz: Dla Odyseusza dom jest ważniejszy niż wieczne życie — to najmocniejszy dowód jego tęsknoty.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Dom trzeba odzyskać. Agamemnon. Kontekst: syn marnotrawny.
Odyseusz wraca do Itaki przebrany za żebraka. Jego dom zajmują zalotnicy, a wierna Penelopa zwodzi ich, tkając w dzień i prując w nocy całun. Stary pies Argos poznaje pana i zaraz umiera. Odyseusz wygrywa próbę łuku i rozprawia się z zalotnikami. Zupełnie inaczej wraca Agamemnon: w domu ginie z ręki żony Klitajmestry i jej kochanka. Kontekst: w przypowieści o synu marnotrawnym powrót do domu kończy się przebaczeniem i ucztą.
Powiedz: Przypowieść i mity pokazują dwie strony powrotu: dom może przyjąć albo zniszczyć tego, kto wraca.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Powrót do domu jest dla człowieka ważny, bo dom to nie tylko miejsce, ale bliscy ludzie i pamięć — dlatego trzeba o niego dbać i o niego walczyć.
Wniosek z aktualizacją: dziś też wiele osób wyjeżdża za pracą i nauką, a tęsknota za domem wciąż jest jednym z najsilniejszych uczuć.
Powiedz: Mity uczą, że prawdziwy powrót to nie tylko dotrzeć do domu, ale odnaleźć w nim swoje miejsce.
Konteksty do wyboru
Wybierz jeden. Wszystkie konteksty według rodzaju — z numerami pytań, przy których się przydadzą.
Biblia, przypowieść o synu marnotrawnym
Syn wraca do domu ojca po upadku i zostaje przyjęty z miłością.
Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz”
Tadeusz wraca do rodzinnego Soplicowa, a cały poemat jest powrotem pamięcią do utraconej ojczyzny.
Słowo „nostalgia”
Pochodzi od greckiego „nostos” (powrót) i „algos” (ból) — oznacza tęsknotę za domem.
Typowe błędy
- Mówisz, że Odyseusz wrócił zaraz po wojnie — tułał się jeszcze dziesięć lat.
- Mylisz Penelopę (żona czekająca na Itace) z Kalipso (nimfa, która zatrzymała Odyseusza).
- Mówisz, że Odyseusz od razu ujawnia się w domu — najpierw przychodzi przebrany za żebraka i sprawdza, kto jest mu wierny.
Gdy komisja dopyta
- Jak Penelopa zwodzi zalotników?
- Obiecuje wybrać męża, gdy skończy tkać całun, a nocą pruje to, co utkała w dzień.
- Dlaczego powrót Agamemnona jest tragiczny?
- Bo w domu czeka na niego zdrada żony — ginie z ręki Klitajmestry, a rodowe nieszczęście trwa dalej.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Biblia · Przedwiośnie — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.