Problematyka winy i kary

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   W mitach bogowie najsurowiej karzą pychę: przekroczenie granicy między człowiekiem a bogiem.

   Teza z kluczowym słowem „hybris” (pycha). Zapowiedz, że kary są wieczne, bo mają być ostrzeżeniem.

   Powiedz: Mity o Tantalu, Syzyfie i Niobe pokazują, że wina wobec bogów zawsze sprowadza karę, która uczy pokory.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Tantal i Syzyf — kary bez końca.

   Tantal sprawdzał wszechwiedzę bogów, podając im na uczcie mięso własnego syna; stoi w wodzie pod drzewem owocowym, ale woda i owoce cofają się przed nim. Syzyf oszukał bogów i śmierć, więc wtacza pod górę kamień, który zawsze spada.

   Powiedz: Kary Tantala i Syzyfa są wieczne, bo ich wina była zamachem na porządek świata.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Niobe — pycha matki. Kontekst: „Zbrodnia i kara”.

   Niobe chełpi się, że ma więcej dzieci niż Latona; Apollo i Artemida zabijają jej dzieci, a ona z rozpaczy zamienia się w płaczącą skałę. Kontekst: u Dostojewskiego karą Raskolnikowa jest przede wszystkim męka sumienia.

   Powiedz: W mitach karę wymierzają bogowie, a u Dostojewskiego — własne sumienie.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Mity uczą, że każdy czyn ma konsekwencje, a pycha jest początkiem upadku.

   Wniosek z porównaniem: w świecie antycznym kara przychodzi z zewnątrz, w literaturze nowszej coraz częściej z wnętrza człowieka.

   Powiedz: Greckie mity przypominają, że człowiek, który uważa się za równego bogom, sam przygotowuje swoją karę.

Konteksty do wyboru