Poświęcenie się w imię wyższych wartości
Poświęcenie się w imię wyższych wartości. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
W mitach najwyższą formą bohaterstwa jest poświęcenie siebie dla czegoś większego niż własne życie.
Postaw tezę i nazwij te „wyższe wartości”: dobro ludzi i miłość. Zapowiedz Prometeusza i Alkestis.
Powiedz: Mitologia pokazuje, że bohaterem jest ten, kto płaci własnym cierpieniem za dobro innych.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Prometeusz — cierpienie za dar dla ludzi.
Tytan wykrada bogom ogień i oddaje go ludziom, choć wie, że Zeus go ukarze. Zostaje przykuty do skały na Kaukazie, a orzeł wyjada mu wątrobę, która stale odrasta. Ogień oznacza tu nie tylko ciepło, ale wiedzę i cywilizację.
Powiedz: Prometeusz wybiera wieczną mękę, bo ludzie bez ognia nie mieliby przyszłości.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Alkestis — poświęcenie z miłości, i kontekst XX wieku.
Alkestis zgadza się umrzeć za męża Admeta, gdy nikt inny nie chce tego zrobić; ratuje ją Herakles. Kontekst: ojciec Maksymilian Kolbe, który w Auschwitz dobrowolnie poszedł na śmierć za współwięźnia.
Powiedz: Alkestis i ojciec Kolbe pokazują, że można oddać życie za drugiego człowieka z czystej miłości.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Poświęcenie nadaje sens cierpieniu i tworzy wzór dla innych.
Wniosek: mity, które opowiadamy od tysięcy lat, przechowują pamięć o ludziach, którzy dali coś z siebie.
Powiedz: Poświęcenie dla wyższych wartości nie jest stratą — staje się wzorem, który przetrwał całe wieki.
Konteksty do wyboru
Ojciec Maksymilian Kolbe
W Auschwitz w 1941 r. zgłosił się na śmierć głodową w miejsce ojca rodziny.
Sofokles, „Antygona”
Antygona płaci życiem za wierność prawom bogów i miłość do brata.
Postawa prometejska
W romantyzmie Prometeusz staje się symbolem buntu w imię ludzkości — tak czyta się m.in. Konrada w „Dziadach”.
Typowe błędy
- Nazywasz Prometeusza bogiem olimpijskim lub człowiekiem — jest tytanem.
- Mówisz, że Alkestis uratował Orfeusz. Uratował ją Herakles.
- Mówisz o poświęceniu bez wskazania, jaka wartość za nim stoi.
Gdy komisja dopyta
- Czy poświęcenie Prometeusza się opłaciło?
- Dla ludzi tak — dostali ogień i wiedzę. On sam płaci cierpieniem, dopóki nie uwolni go Herakles.
- Czym różni się poświęcenie od bezmyślnej brawury?
- Poświęcenie ma cel i wartość, której służy; brawura jest tylko ryzykiem dla samego ryzyka.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Antygona · Dziady cz. III · Dżuma — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Mitologia przyda się też do
Wszystkie pytania: Mitologia (3)Mitologia – 3 opracowania
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 7,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki