Bunt przeciwko porządkowi społecznemu

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   „Tango” pokazuje paradoks buntu: gdy rodzice obalili wszystkie normy, jedynym buntem dla syna staje się walka o porządek.

   Teza o odwróceniu: buntownikami byli Stomil i Eleonora, a Artur buntuje się przeciw ich wolności bez reguł.

   Powiedz: Mrożek pokazuje, że bunt, który wygrał, sam staje się porządkiem — i rodzi nowy bunt.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Dom bez zasad.

   W domu Stomila i Eleonory panuje bałagan: katafalk, wózek dziecięcy, gra w karty z prymitywnym Edkiem. Rodzice w młodości walczyli z konwenansami i wygrali — teraz nic już nie jest zakazane. Artur oskarża ich, że zniszczyli wszystkie wartości.

   Powiedz: Rodzice wywalczyli wolność, ale nie zostawili synowi niczego, przeciw czemu mógłby się zbuntować.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Bunt Artura i jego klęska. Kontekst: „Przedwiośnie”.

   Artur próbuje przywrócić porządek przez tradycyjny ślub z Alą, potem ogłasza ideę władzy. Gdy dowiaduje się, że Ala zdradziła go z Edkiem, traci kontrolę i ginie od ciosu Edka, który przejmuje władzę. Kontekst: Cezary Baryka w „Przedwiośniu” najpierw buntuje się z rewolucją, potem szuka własnej drogi.

   Powiedz: Jak Cezary, Artur szuka porządku, ale jego bunt kończy się przemocą — tylko że on sam staje się jej ofiarą.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Bunt ma sens, gdy prowadzi do wartości; bunt dla samego buntu oddaje władzę prymitywnej sile.

   Wniosek z przestrogą finału: tango Edka nad ciałem Artura.

   Powiedz: „Tango” ostrzega, że kiedy wszyscy się buntują, a nikt nie buduje, wygrywa Edek.

Konteksty do wyboru