Groteskowy obraz świata

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   „Ferdydurke” pokazuje świat w krzywym, groteskowym lustrze: absurd i przesada odsłaniają, jak ludzie zniewalają się nawzajem.

   Wyjaśnij, czym jest groteska (połączenie komizmu, absurdu i grozy), i powiedz, czemu służy u Gombrowicza.

   Powiedz: Gombrowicz przesadza, żebyśmy zobaczyli, jak sztuczne są formy, w których żyjemy.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Szkoła: upupienie i lekcja polskiego.

   Trzydziestoletni Józio zostaje przez profesora Pimkę zabrany do szkoły i potraktowany jak uczeń — „upupiony”. Na lekcji Bladaczka powtarza, że Słowacki wielkim poetą był i zachwyca, a Gałkiewicz woła, że go nie zachwyca. Syfon i Miętus toczą pojedynek na miny.

   Powiedz: Szkoła w „Ferdydurke” jest absurdalna, bo każe zachwycać się na rozkaz.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Młodziakowie i dwór. Kontekst: „Tango”.

   U nowoczesnych Młodziaków Józio rozbija ich pozę nowoczesności i wywołuje nocną bijatykę. Na wsi Miętus chce się bratać z parobkiem, co kończy się buntem czeladzi. Powieść zamyka zdanie „Koniec i bomba, a kto czytał, ten trąba”. Kontekst: „Tango” Mrożka — groteskowy dom, w którym rządzi w końcu prymityw Edek.

   Powiedz: Mrożek, jak Gombrowicz, używa groteski, żeby pokazać rozpad świata wartości.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Groteska nie jest tylko żartem — to sposób, by powiedzieć prawdę o człowieku.

   Wniosek: śmiech u Gombrowicza jest niepokojący, bo dotyczy także czytelnika.

   Powiedz: „Ferdydurke” uczy patrzeć na nasze codzienne pozy i rytuały jak na teatr.

Konteksty do wyboru