Symboliczne znaczenie widm i zjaw

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   Zjawy w „Weselu” są lustrem: każda przychodzi do osoby, której lęki, marzenia albo winy uosabia.

   Teza o zasadzie doboru zjaw. Zapowiedz trzy przykłady i Chochoła.

   Powiedz: Wyspiański dobiera zjawy tak, by każdy gość spotkał samego siebie.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Widmo, Stańczyk, Hetman.

   Do Maryny przychodzi Widmo jej zmarłego narzeczonego — symbol romantycznej miłości i przeszłości. Do Dziennikarza przychodzi Stańczyk, który wytyka mu jałowe gadanie. Do Pana Młodego przychodzi Hetman, magnat-zdrajca, przypominając winy szlachty.

   Powiedz: Każda zjawa mówi swojemu rozmówcy to, czego on sam nie chce usłyszeć.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Upiór, Wernyhora, Chochoł. Kontekst: „Dziady” cz. II.

   Upiór — Szela z rabacji — przychodzi do Dziada; Wernyhora zostawia Gospodarzowi złoty róg; Chochoł, słomiana osłona krzewu róży, gra w finale chocholi taniec — symbol uśpienia, ale też nadziei, że pod słomą przetrwa życie. Kontekst: w „Dziadach” cz. II duchy przychodzą na obrzęd, by przekazać prawdy moralne.

   Powiedz: Jak w „Dziadach”, duchy nie straszą dla zabawy — przekazują przesłanie żyjącym.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Zjawy odsłaniają świadomość narodu: jego wielkość, winy i niemoc.

   Wniosek: symbolizm Młodej Polski mówi obrazami tam, gdzie słowa nie wystarczą.

   Powiedz: Widma w „Weselu” to ukryte myśli Polaków, które w noc weselną wychodzą na światło.

Konteksty do wyboru