Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych?
Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych? Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
W „Weselu” porozumienie utrudniają stereotypy i stara nieufność: inteligencja idealizuje wieś, a chłopi pamiętają krzywdy.
Teza z dwiema stronami. Powiedz, że Wyspiański pokazuje wesele, na którym wszyscy są razem, ale naprawdę się nie słyszą.
Powiedz: Na bronowickim weselu panowie i chłopi tańczą razem, a jednak mówią do siebie jak z dwóch różnych światów.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Rozmowy w akcie I.
Czepiec pyta Dziennikarza „Cóż tam, panie, w polityce?”, a ten zbywa go, bo chce, żeby polska wieś była spokojna i trzymała się z dala od spraw publicznych. Pan Młody zachwyca się wsią jak obrazkiem, a gdy Czepiec mówi, że chłopi są gotowi walczyć, panowie nie traktują tego poważnie.
Powiedz: Inteligencja kocha wieś z daleka, ale nie wierzy, że chłop może być partnerem.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Upiór i pamięć rabacji. Kontekst: „Górą Edek”.
W akcie II do Dziada przychodzi Upiór — Jakub Szela, przywódca rzezi szlachty w 1846 r. Pamięć rabacji wciąż dzieli oba stany. Kontekst: w opowiadaniu Nowakowskiego „Górą »Edek«” zwykła scena uliczna kończy się triumfem bezczelnego silniejszego nad słabszym — kto ma siłę, ten nie musi z nikim rozmawiać.
Powiedz: Jak u Nowakowskiego, tam gdzie brakuje wspólnych reguł, nie ma rozmowy — wygrywa silniejszy.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Porozumienie wymaga prawdziwego poznania, a nie mody i dawnych urazów.
Wniosek z myślą o dziś: zamknięcie w swoich „bańkach” to współczesna wersja tego samego problemu.
Powiedz: Wyspiański pokazuje, że wspólna zabawa to jeszcze nie wspólnota.
Konteksty do wyboru
Marek Nowakowski, „Górą »Edek«”
Uliczny konflikt, w którym siła i bezczelność zastępują porozumienie.
Rabacja galicyjska (1846)
Chłopi pod wodzą Jakuba Szeli mordują szlachtę — trauma, która powraca w „Weselu”.
Stefan Żeromski, „Przedwiośnie”
W Nawłoci ziemianie bawią się, a chłopi pracują — Cezary widzi przepaść między nimi.
Typowe błędy
- Odwracasz role: Pan Młody to poeta z miasta, Panna Młoda — chłopka.
- Mylisz Upiora (Szela) z Hetmanem.
- Mówisz tylko o winie inteligencji — Wyspiański krytykuje obie strony.
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego Dziennikarz mówi o „spokojnej wsi”?
- Bo chce, żeby chłopi nie mieszali się do polityki — boi się ich i jednocześnie nimi gardzi.
- Co to była chłopomania?
- Moda inteligencji na wieś: śluby z chłopkami, stroje ludowe, zachwyt folklorem — często powierzchowny.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Górą „Edek” · Przedwiośnie · Lalka — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Wesele przyda się też do
- 43 · Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej.
- 44 · Sen o Polsce czy sąd nad Polską?
- 45 · Symboliczne znaczenie widm i zjaw.
- 46 · Motyw tańca.
Wesele – 5 opracowań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 9,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki