Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

1. I

   0:30

   Krok I: Teza

   „Wesele” pokazuje, że do odzyskania niepodległości potrzebne są obie warstwy — i że obie zawodzą.

   Teza o wspólnej odpowiedzialności: inteligencja ma przewodzić, chłopi mają siłę, ale żadna strona nie dorasta do zadania.

   Powiedz: Wyspiański mówi, że naród ma wszystko, czego potrzeba do czynu, poza gotowością do działania.

2. II

   2:00

   Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

   Złoty róg w rękach Gospodarza.

   Wernyhora daje Gospodarzowi złoty róg: o świcie trzeba zebrać naród do czynu. Gospodarz, inteligent żyjący na wsi, nie jedzie sam, tylko posyła Jaśka, a potem zasypia i o niczym nie pamięta.

   Powiedz: Inteligencja dostaje wezwanie do czynu, ale przekazuje je dalej i idzie spać.

3. III

   1:30

   Krok III: Argument 2 i kontekst

   Chłopi z kosami i zgubiony róg. Kontekst: Racławice.

   Czepiec i chłopi stawiają się z kosami, gotowi do walki, ale czekają na znak, który nie przychodzi. Jasiek gubi róg, schylając się po czapkę z pawimi piórami. Kontekst: pod Racławicami w 1794 r. kosynierzy pod wodzą Kościuszki zdobyli rosyjskie armaty.

   Powiedz: Racławice pokazały, co mogą chłopi z dobrym przywódcą — w „Weselu” brakuje i przywódcy, i rozwagi.

4. IV

   0:30

   Krok IV: Wniosek

   Niepodległość wymaga przywództwa inteligencji i siły chłopów połączonych wspólnym celem.

   Wniosek: dramat kończy się chocholim tańcem jako przestrogą, nie wyrokiem bez wyjścia.

   Powiedz: „Wesele” uczy, że wielkie sprawy przegrywa się nie przez brak sił, tylko przez brak jedności i odpowiedzialności.

Konteksty do wyboru