Miejsca ważne w życiu człowieka
Miejsca ważne w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Miejsca Andrzeja Stasiuka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
U Stasiuka miejsce jest ważne nie przez to, co na nim stoi, tylko przez pamięć, która w nim zostaje — nawet gdy budynek zniknie.
Teza o pamięci miejsca. Wyjaśnij krótko sytuację: puste miejsce po rozebranej cerkwi.
Powiedz: „Miejsce” pokazuje, że przestrzeń żyje tak długo, jak długo ktoś pamięta, co się w niej działo.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Pusty prostokąt ziemi.
Drewnianą cerkiew łemkowską, której nikt już nie używał, rozebrano i przeniesiono do muzeum. Na jej miejscu została goła ziemia — da się jeszcze odczytać, gdzie były ściany. Narrator, miejscowy, wspomina rozmowy ze starymi ludźmi i wyobraża sobie, jak cerkiew budowano.
Powiedz: Puste miejsce mówi więcej niż muzeum, bo przypomina o ludziach, którzy tu żyli.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Rozmowa z przybyszem. Kontekst: akcja „Wisła”.
Przypadkowy fotograf zadaje zdawkowe pytania i nie rozumie, czym jest to miejsce. Dla narratora to przestrzeń pamięci o społeczności, której już nie ma. Kontekst: w 1947 r. w akcji „Wisła” władze wysiedliły Łemków z Beskidu Niskiego — dlatego ich cerkwie opustoszały.
Powiedz: Historia wysiedleń wyjaśnia, dlaczego w opowiadaniu zostało tylko miejsce — bez ludzi.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Miejsca są ważne, bo przechowują pamięć i tożsamość ludzi.
Wniosek osobisty: możesz podać miejsce ważne dla siebie i powiedzieć, co w nim przechowujesz.
Powiedz: Stasiuk uczy, że najważniejsze miejsca nie są na mapie — są w pamięci.
Konteksty do wyboru
Akcja „Wisła” (1947)
Przymusowe wysiedlenie Łemków i Ukraińców z południowo-wschodniej Polski.
Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz”
Inwokacja: Litwa i Soplicowo jako utracone miejsca dzieciństwa, wskrzeszone pamięcią.
Bolesław Prus, „Lalka”
Sklep Rzeckiego — miejsce, które jest dla niego całym światem.
Typowe błędy
- Mówisz, że cerkiew spłonęła albo zniszczyła ją wojna — rozebrano ją i przeniesiono do muzeum.
- Mylisz narratora (miejscowy) z fotografem (przybysz).
- Brak odpowiedzi na pytanie ogólne — dlaczego miejsca są ważne dla człowieka.
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego cerkiew trafiła do muzeum?
- Bo niszczała i nie miał kto z niej korzystać — społeczność, która ją zbudowała, już tu nie żyje.
- Jakie miejsce jest ważne dla ciebie?
- Odpowiedz od siebie, np. dom dziadków albo szkoła — i powiedz, jaką pamięć w nim przechowujesz.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Lalka · Zdążyć przed Panem Bogiem — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Miejsce na liście CKE
To jedyne pytanie do tej lektury. Co warto z niej pamiętać
wojna i współczesność, 21 pytań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 14,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki