Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry
Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry. Omów zagadnienie na podstawie znanej Ci satyry Ignacego Krasickiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Krasicki w satyrze ośmiesza wady, żeby czytelnik zobaczył w nich siebie — „krzywe zwierciadło” ma naprawiać.
Teza o funkcji satyry: bawić i uczyć. Powiedz, którą satyrę omawiasz — najlepiej „Żonę modną”.
Powiedz: W „Żonie modnej” Krasicki śmieje się z próżności i chciwości, żeby szlachta przejrzała się w tym zwierciadle.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Małżeństwo dla posagu.
Szlachcic Piotr żeni się z modną damą dla czterech wsi posagu i zgadza się na wszystkie warunki intercyzy: osobne pokoje, własny powóz, zimy w mieście. W karecie jadą psy, kot i ptaki w klatkach, a żona przerabia dwór na modłę francuską.
Powiedz: Piotr nie jest niewinną ofiarą — sprzedał swój spokój za majątek.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Ruina i kontekst „Wesela”.
Żona urządza ogród „angielski” z kioskiem i „kościołem Dyjanny”, sprowadza drogie meble i służbę, a Piotr popada w długi. Na końcu wzdycha, że próżny żal po szkodzie. Kontekst: w „Weselu” Wyspiański też ośmiesza modę — inteligencja zachwyca się wsią, ale jej nie rozumie.
Powiedz: Jak u Wyspiańskiego, moda zastępuje tu prawdziwe wartości.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Satyra uczy przez śmiech: pokazuje wady w powiększeniu, żeby łatwiej je dostrzec.
Wniosek z aktualnym przykładem: dzisiejsze „żony modne” to np. życie na pokaz w mediach społecznościowych.
Powiedz: Krzywe zwierciadło satyry przesadza, ale właśnie dlatego widać w nim prawdę.
Konteksty do wyboru
Stanisław Wyspiański, „Wesele”
Satyra na inteligencję, która bawi się w chłopskość, nie rozumiejąc wsi.
Molier, „Skąpiec”
Komedia charakterów ośmiesza chciwość Harpagona — śmiech jako narzędzie moralisty.
Życie na pokaz w mediach społecznościowych
Dzisiejsza „moda” zastępująca rozsądek: wydatki dla zdjęć, nie dla potrzeb.
Typowe błędy
- Ośmieszasz tylko żonę — satyra krytykuje też Piotra, który żenił się dla majątku.
- Nie wyjaśniasz, czym jest satyra i co znaczy „krzywe zwierciadło”.
- Mylisz „Żonę modną” z bajkami Krasickiego.
Gdy komisja dopyta
- Kto jest narratorem „Żony modnej”?
- Satyra ma formę dialogu: Piotr opowiada przyjacielowi, jak wygląda jego małżeństwo.
- Po co oświeceniowy biskup pisze satyry?
- Żeby wychowywać społeczeństwo — oświecenie wierzyło, że śmiech i rozum mogą naprawić obyczaje.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Wesele · Skąpiec · Ferdydurke — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Satyry na liście CKE
To jedyne pytanie do tej lektury. Co warto z niej pamiętać
antyk–oświecenie, 18 pytań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 12,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki