Motyw tańca śmierci
Motyw tańca śmierci. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Taniec śmierci przypomina, że śmierć zabiera wszystkich po równo — bez względu na stan, majątek i władzę.
Wyjaśnij, czym jest danse macabre (korowód ludzi różnych stanów prowadzony przez śmierć), i postaw tezę o równości wobec śmierci.
Powiedz: „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” to średniowieczny taniec śmierci zapisany słowami.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Spotkanie i portret Śmierci.
Mędrzec Polikarp prosi Boga, by mógł zobaczyć Śmierć. Gdy modli się sam w kościele, ukazuje mu się chuda, żółta postać bez nosa i warg, z kosą; Polikarp pada ze strachu. Śmierć mówi, że nie ochronią przed nią mury, zbroja ani lekarstwa.
Powiedz: Odrażający wygląd Śmierci ma przestraszyć, ale też przypomnieć, co czeka każde ciało.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Śmierć wśród stanów i kontekst „Wesela”.
Śmierć wylicza papieża, cesarza, królów, rycerzy, mnichów, a przy okazji ośmiesza przekupnych sędziów, lichwiarzy i karczmarzy — złych odda diabłom. Kontekst: chocholi taniec w „Weselu”, gdzie wszyscy kręcą się w otępieniu, niezdolni do czynu.
Powiedz: U Wyspiańskiego taniec znów jest obrazem zbiorowego losu, tyle że zamiast śmierci prowadzi go marazm.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Motyw tańca śmierci uczy pokory i każe dobrze żyć, póki jest czas.
Wniosek z przesłaniem średniowiecza: memento mori — pamiętaj o śmierci, a będziesz żył uczciwiej.
Powiedz: Śmierć w „Rozmowie” nie tylko straszy — rozlicza ludzi z tego, jak żyli.
Konteksty do wyboru
Stanisław Wyspiański, „Wesele”
Chocholi taniec w finale: zbiorowy, senny krąg zamiast czynu.
Ingmar Bergman, „Siódma pieczęć”
Rycerz gra w szachy ze Śmiercią, a film kończy się korowodem ludzi prowadzonych przez nią po wzgórzu.
Średniowieczne freski danse macabre
Malowidła w kościołach Europy: kościotrupy biorą za rękę papieża, króla, chłopa i dziecko.
Typowe błędy
- Mówisz, że Polikarp umiera — Śmierć tylko mu się ukazuje i rozmawia z nim.
- Nie wyjaśniasz pojęcia „taniec śmierci”, choć pytanie jest właśnie o nie.
- Pomijasz satyryczny charakter utworu (krytyka sędziów, lichwiarzy, karczmarzy).
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego Śmierć jest kobietą?
- Bo w języku polskim „śmierć” jest rodzaju żeńskiego — tak przedstawiała ją też średniowieczna ikonografia.
- Co znaczy „memento mori”?
- „Pamiętaj o śmierci” — zachęta, by żyć tak, jakby każdy dzień mógł być ostatni.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Wesele · Biblia — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią na liście CKE
To jedyne pytanie do tej lektury. Co warto z niej pamiętać
antyk–oświecenie, 18 pytań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 12,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki