Motyw cierpiącej matki
Motyw cierpiącej matki. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Lamentu świętokrzyskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
„Lament świętokrzyski” pokazuje Maryję nie jako królową nieba, ale jako zwykłą matkę, która bezradnie patrzy na śmierć syna.
Teza o „uczłowieczeniu” Matki Boskiej: jej ból jest bólem każdej matki. Powiedz, że mówi ona sama — to monolog.
Powiedz: Średniowieczny poeta pokazuje Maryję tak, by każda matka mogła rozpoznać w niej siebie.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Skarga do ludzi, do Syna i do Gabriela.
Maryja prosi słuchaczy, by spojrzeli na jej cierpienie. Błaga Syna, by się do niej odezwał, i chce wziąć na siebie część Jego ran. Wypomina archaniołowi Gabrielowi, że przy zwiastowaniu obiecywał radość, a jest tylko smutek.
Powiedz: Maryja nie może pomóc Synowi i właśnie ta bezradność jest najcięższa.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Prośba do matek i kontekst „Dziadów”.
Na końcu Maryja zwraca się do matek, by modliły się, żeby nie musiały oglądać takiej śmierci swoich dzieci — jej ból łączy wszystkie matki. Kontekst: pani Rollison w „Dziadach” cz. III, niewidoma matka, która błaga senatora o widzenie z torturowanym synem.
Powiedz: Pani Rollison, jak Maryja z „Lamentu”, cierpi tym bardziej, że nie może ocalić dziecka.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Cierpienie matki to motyw ponadczasowy, bo dotyka miłości, której nic nie zastąpi.
Wniosek: od średniowiecza po XX wiek literatura i sztuka wracają do obrazu matki przy dziecku, które umiera.
Powiedz: Motyw cierpiącej matki przypomina, że największy ból to patrzeć na krzywdę kogoś, kogo się kocha.
Konteksty do wyboru
Adam Mickiewicz, „Dziady” cz. III
Pani Rollison błaga Nowosilcowa o litość dla syna więzionego i bitego w śledztwie.
Michał Anioł, „Pietà”
Rzeźba z Bazyliki św. Piotra: Maryja trzyma na kolanach martwego Syna — spokój i ogromny ból naraz.
„Stabat Mater”
Średniowieczna pieśń o Matce stojącej pod krzyżem, przez wieki śpiewana i komponowana na nowo.
Typowe błędy
- Mówisz, że w utworze mówi narrator lub apostoł — mówi Maryja.
- Nazywasz „Lament” utworem barokowym. Pochodzi z XV wieku.
- Opisujesz ukrzyżowanie zamiast cierpienia matki — to ona jest tematem.
Gdy komisja dopyta
- Skąd nazwa „Lament świętokrzyski”?
- Od klasztoru na Łysej Górze (Święty Krzyż), skąd pochodzi rękopis z tekstem.
- Czym różni się ta Maryja od Bogurodzicy?
- W „Bogurodzicy” jest pośredniczką i królową, a w „Lamencie” przede wszystkim cierpiącą matką.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Dziady cz. III · Mitologia · Zdążyć przed Panem Bogiem — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Lament świętokrzyski na liście CKE
To jedyne pytanie do tej lektury. Co warto z niej pamiętać
antyk–oświecenie, 18 pytań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 12,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki