Czym dla człowieka może być podróżowanie?
Czym dla człowieka może być podróżowanie? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Podróży z Herodotem Ryszarda Kapuścińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Dla Kapuścińskiego podróż to przede wszystkim spotkanie z Innym — i lekcja pokory wobec własnej niewiedzy.
Teza z kilkoma znaczeniami podróży: przekroczenie granicy, poznanie, rozmowa z przeszłością.
Powiedz: „Podróże z Herodotem” pokazują, że podróż jest sposobem poznawania świata, innych ludzi i siebie.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
Marzenie o granicy i Indie.
Młody Kapuściński marzy, by przekroczyć jakąkolwiek granicę — dla człowieka z PRL to było przeżycie. Pierwszą daleką podróżą są Indie: nie zna języka, kultury ani zwyczajów, czuje się zagubiony i zawstydzony swoją niewiedzą. Uczy się angielskiego, czytając powieści.
Powiedz: Pierwsza podróż uczy Kapuścińskiego, że najpierw trzeba przyznać się do tego, czego się nie wie.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
Herodot jako towarzysz. Kontekst: Ryszard Kapuściński i Emmanuel Levinas.
Przed wyjazdem dostaje „Dzieje” Herodota i czyta je w drodze. Antyczny historyk staje się dla niego pierwszym reporterem: ciekawym ludzi, słuchającym świadków, porównującym wersje. Podróż w przestrzeni łączy się z podróżą w czasie. Kontekst: myśl Levinasa o spotkaniu z Innym jako źródle odpowiedzialności, ważna dla Kapuścińskiego.
Powiedz: Herodot uczy Kapuścińskiego, że podróżnik ma przede wszystkim słuchać.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Podróżowanie może być drogą do zrozumienia świata, jeśli podróżujemy z ciekawością i szacunkiem.
Wniosek z aktualizacją: turystyka „po zdjęcie” a podróż jako poznanie.
Powiedz: Kapuściński uczy, że prawdziwa podróż zmienia nie tylko widok za oknem, ale i nas samych.
Konteksty do wyboru
Homer, „Odyseja”
Archetyp podróży: powrót do domu przez świat pełen prób i obcych ludów.
Emmanuel Levinas, filozofia spotkania
Twarz Innego jako wezwanie do odpowiedzialności — temat bliski Kapuścińskiemu.
Granice PRL
Paszport trzymany w urzędzie i wyjazd za granicę jako przywilej — tło marzenia młodego reportera.
Typowe błędy
- Mówisz, że Kapuściński podróżował z Herodotem — prowadzi z nim dialog przez lekturę.
- Twierdzisz, że pierwszą podróżą była Afryka — były to Indie.
- Wyliczasz kraje zamiast odpowiedzieć, czym jest podróżowanie.
Gdy komisja dopyta
- Dlaczego Herodot jest dla Kapuścińskiego ważny?
- Bo był ciekawy świata i ludzi, zbierał relacje i porównywał je — jak reporter.
- Czym podróż różni się od turystyki?
- Podróż to poznawanie i rozmowa, turystyka bywa tylko oglądaniem — odpowiedz, który typ jest ci bliższy.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Miejsce · Lalka · Iliada — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Podróże z Herodotem na liście CKE
To jedyne pytanie do tej lektury. Co warto z niej pamiętać
wojna i współczesność, 21 pytań
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 14,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki