Człowiek wobec niestałości świata
Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028
Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF
Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!
54,60 zł 39,90 zł −27%
Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.
Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł
Plan wypowiedzi w 4 krokach
Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.
-
0:30
Krok I: Teza
Kohelet widzi, że wszystko przemija, ale z tej obserwacji wyprowadza mądrość, a nie rozpacz.
Teza w dwóch krokach: świat jest niestały („marność nad marnościami”), a człowiek ma na to odpowiedź — cieszyć się darem dnia i pamiętać o Bogu.
Powiedz: Księga Koheleta pokazuje, że skoro nic nie trwa wiecznie, trzeba umieć docenić to, co jest teraz.
-
2:00
Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa
„Marność nad marnościami” — próba bogactwa, mądrości i przyjemności.
Mędrzec opisuje, że zdobył bogactwo, budował, szukał przyjemności i mądrości — i wszystko uznał za marność i pogoń za wiatrem. Słońce wschodzi i zachodzi, pokolenia przychodzą i odchodzą, „nic nowego pod słońcem”.
Powiedz: Kohelet sprawdził wszystko, co ludzie uważają za szczęście, i odkrył, że nic z tego nie zostaje na zawsze.
-
1:30
Krok III: Argument 2 i kontekst
„Wszystko ma swój czas” — i kontekst baroku.
Słynny poemat o czasie rodzenia i umierania, płaczu i śmiechu pokazuje, że zmienność jest porządkiem świata. Kontekst: barokowe malarstwo vanitas (czaszka, klepsydra, zgaszona świeca) albo sonety Mikołaja Sępa Szarzyńskiego o nietrwałości rzeczy świata.
Powiedz: Barok powtarza myśl Koheleta: wszystko, co ziemskie, przemija, więc trzeba szukać tego, co trwałe.
-
0:30
Krok IV: Wniosek
Niestałość świata nie odbiera sensu dniu dzisiejszemu.
Wniosek: Kohelet nie jest pesymistą. Radzi jeść chleb z radością, cieszyć się pracą i bać się Boga.
Powiedz: Mądrość Koheleta polega na tym, by nie przywiązywać się do tego, co przemija, ale umieć się tym cieszyć.
Konteksty do wyboru
Martwa natura vanitas
Barokowe obrazy z czaszką, klepsydrą i więdnącymi kwiatami — malarska wersja „marność nad marnościami”.
Mikołaj Sęp Szarzyński, sonety
Człowiek rozdarty między miłością do świata a wiedzą, że wszystko ziemskie jest nietrwałe.
Horacy, „carpe diem”
Chwytaj dzień — inna, pogodna odpowiedź na przemijanie, bliska radom Koheleta.
Typowe błędy
- Przedstawiasz Koheleta jako pesymistę, który każe gardzić życiem — jego wniosek to radość i bojaźń Boża.
- Mylisz Księgę Koheleta z Księgą Hioba.
- Cytujesz „marność nad marnościami” bez wyjaśnienia, co znaczy „marność” (ulotność, nietrwałość).
Gdy komisja dopyta
- Co znaczy słowo „marność”?
- Coś ulotnego jak para czy oddech — nie „bezwartościowe”, tylko nietrwałe.
- Czy dziś ta księga jest aktualna?
- Tak: pogoń za rzeczami, lajkami i sukcesem to dzisiejsza „pogoń za wiatrem”.
Inne lektury z listy, które tu pasują
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią · Makbet — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.
Biblia przyda się też do
Wszystkie pytania: Biblia (3)Biblia – 3 opracowania
Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 7,90 zł.
Zobacz w sklepieFiszki: 76 pytań jawnych
Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.
Zobacz fiszki