Przejdź do treści
Zadanie2
zostaje w 2029 (nr 2) Antyk Biblia (fragmenty)

Człowiek wobec niestałości świata

Treść zadania · CKE
Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Okładka: Pytania jawne matura ustna 2027 i 2028 – 76 opracowań PDF

Najczęściej wybierane · matura 2027 i 2028

Komplet: wszystkie 76 pytań jawnych w jednym PDF

Do każdego pytania karta-ściąga i wypowiedź wzorcowa, plus plan powtórek. Od autorów Nie każ mu liczyć!

54,60 zł 39,90 zł −27%

Osobno 4 pakiety epok kosztują 54,60 zł — w komplecie oszczędzasz 14,70 zł.

Zobacz komplet — 39,90 zł

Zdajesz w 2029 r. lub później? Komplet 2029–2031 (78 pytań) — 39,90 zł

Plan wypowiedzi w 4 krokach

Na to zadanie masz około 5 minut mówienia. Resztę czasu zostaw na zadanie niejawne.

  1. 0:30

    Krok I: Teza

    Kohelet widzi, że wszystko przemija, ale z tej obserwacji wyprowadza mądrość, a nie rozpacz.

    Teza w dwóch krokach: świat jest niestały („marność nad marnościami”), a człowiek ma na to odpowiedź — cieszyć się darem dnia i pamiętać o Bogu.

    Powiedz: Księga Koheleta pokazuje, że skoro nic nie trwa wiecznie, trzeba umieć docenić to, co jest teraz.

  2. 2:00

    Krok II: Argument 1 · lektura obowiązkowa

    „Marność nad marnościami” — próba bogactwa, mądrości i przyjemności.

    Mędrzec opisuje, że zdobył bogactwo, budował, szukał przyjemności i mądrości — i wszystko uznał za marność i pogoń za wiatrem. Słońce wschodzi i zachodzi, pokolenia przychodzą i odchodzą, „nic nowego pod słońcem”.

    Powiedz: Kohelet sprawdził wszystko, co ludzie uważają za szczęście, i odkrył, że nic z tego nie zostaje na zawsze.

  3. 1:30

    Krok III: Argument 2 i kontekst

    „Wszystko ma swój czas” — i kontekst baroku.

    Słynny poemat o czasie rodzenia i umierania, płaczu i śmiechu pokazuje, że zmienność jest porządkiem świata. Kontekst: barokowe malarstwo vanitas (czaszka, klepsydra, zgaszona świeca) albo sonety Mikołaja Sępa Szarzyńskiego o nietrwałości rzeczy świata.

    Powiedz: Barok powtarza myśl Koheleta: wszystko, co ziemskie, przemija, więc trzeba szukać tego, co trwałe.

  4. 0:30

    Krok IV: Wniosek

    Niestałość świata nie odbiera sensu dniu dzisiejszemu.

    Wniosek: Kohelet nie jest pesymistą. Radzi jeść chleb z radością, cieszyć się pracą i bać się Boga.

    Powiedz: Mądrość Koheleta polega na tym, by nie przywiązywać się do tego, co przemija, ale umieć się tym cieszyć.

Konteksty do wyboru

Kulturowy

Martwa natura vanitas

Barokowe obrazy z czaszką, klepsydrą i więdnącymi kwiatami — malarska wersja „marność nad marnościami”.

Literacki

Mikołaj Sęp Szarzyński, sonety

Człowiek rozdarty między miłością do świata a wiedzą, że wszystko ziemskie jest nietrwałe.

Filozoficzny

Horacy, „carpe diem”

Chwytaj dzień — inna, pogodna odpowiedź na przemijanie, bliska radom Koheleta.

Typowe błędy

  • Przedstawiasz Koheleta jako pesymistę, który każe gardzić życiem — jego wniosek to radość i bojaźń Boża.
  • Mylisz Księgę Koheleta z Księgą Hioba.
  • Cytujesz „marność nad marnościami” bez wyjaśnienia, co znaczy „marność” (ulotność, nietrwałość).

Gdy komisja dopyta

Co znaczy słowo „marność”?
Coś ulotnego jak para czy oddech — nie „bezwartościowe”, tylko nietrwałe.
Czy dziś ta księga jest aktualna?
Tak: pogoń za rzeczami, lajkami i sukcesem to dzisiejsza „pogoń za wiatrem”.

Inne lektury z listy, które tu pasują

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią · Makbet — przydadzą się jako kontekst. Zobacz mapę lektur.

Tylko ta lektura albo epoka

Biblia – 3 opracowania

Karty-ściągi i wypowiedzi wzorcowe w PDF, od autorów Nie każ mu liczyć! Cena: 7,90 zł.

Zobacz w sklepie
Do powtórek w drodze

Fiszki: 76 pytań jawnych

Z przodu pytanie, z tyłu teza, słowa-klucze, kontekst i pułapka. PDF do druku dwustronnego. Cena: 14,90 zł.

Zobacz fiszki